Hollanda’da influencer reklam beyanı: hediye ürünler için kurallar
Hollanda’da bir içerik üreticisinin hakkında paylaşım yapması için gönderilen ücretsiz bir ürün “ilgili bir ilişki” (relevante relatie) doğurur. Paylaşımın bunu en başta ve insanların anlayacağı sözcüklerle söylemesi gerekir. Hollanda reklam kodu da bunu içerik üreticilerine bildirmek ve söylemediklerinde harekete geçmek konusunda markanızı sorumlu tutar.
Kim neyi denetliyor
Hollanda’da influencer paylaşımlarına üç kural seti uygulanır. Bunlar örtüşür ve ürün hediye eden bir marka üçünün de kapsamına girebilir.
| Kim | Kurallar | Neyi kapsıyor |
|---|---|---|
| Stichting Reclame Code (SRC) | Reclamecode Social Media & Influencer Marketing (RSM), Nederlandse Reclame Code’un bir parçası | Bir markayla ilgili ilişkisi olan, asgari takipçi sayısı aranmayan her içerik üreticisi ve markanın kendisi. Şikâyetlere Reclame Code Commissie bakar. |
| Commissariaat voor de Media (CvdM) | Mediawet (Medya Kanunu) ve video yükleyicilere (video-uploaders) ilişkin politika kuralları | Kriterlerini (aşağıda) karşılayan YouTube, Instagram ve TikTok’taki video içerik üreticileri. Onlara para cezası verebilir. |
| Autoriteit Consument & Markt (ACM) | Tüketici hukuku: yanıltıcı ticari uygulamalar yasaktır | Hem içerik üreticisi hem de içerik üreticisiyle çalışan şirket. Şirketlere para cezası verebilir. |
Ücretsiz ürün ilgili bir ilişkidir
RSM, “Relevante Relatie”yi marka (“Adverteerder”) ile içerik üreticisi (“Verspreider”) arasında, ödeme veya başka herhangi bir menfaat karşılığında reklam yaymayı amaçlayan bir ilişki olarak tanımlar. Açıklamasında, bir marka içerik üreticilerine hakkında paylaşım yapmaları için ücretsiz ürün sunduğunda bu ilişkinin her durumda var olduğu söylenir. Ücretsiz ürün almak, ödeme, ödünç verilen ürünler, davetler, indirim kodları, satış ortaklığı bağlantıları ve komisyonla birlikte menfaatler listesinde yer alır.
- Takipçi sayısı önemli değil. RSM asgari veya azami bir takipçi sayısı olmadığını söyler. Bir nano influencer da sıradan bir tüketici de kapsama girebilir.
- İstenmeden gönderilen hediye de sayılır. RSM’nin 6. maddesi, içerik üreticisi kendi talimatıyla çalışmıyordu diye markanın yükümlülüklerinden kurtulamayacağını söyler.
- Hediye ne zaman etiketlenmeli. RSM, hediyeye özel ilgi gösteren bir paylaşımın her durumda etiketlenmesi gerektiğini söyler: hediyeden bahsetmek, onu göstermek ya da açıklamada anmak veya başka bir şekilde açıkça tanıtmak.
- Tüketici hukuku da aynı görüşte. ACM’nin Leidraad Bescherming Online Consument rehberi (Mayıs 2024), ücretsiz ürün alan bir influencer’ın paradan başka bir biçimde ödeme aldığını ve bir paylaşımın anlaşma olmadan da reklam olabileceğini söyler.
İşe yarayan sözcükler
RSM beyanları kategorilere ayırır. Hediye ve ücretli paylaşım için, hashtag’li ya da hashtag’siz, şu örnekleri verir:
| Durum | RSM’nin örnek olarak verdiği etiketler |
|---|---|
| Hediye (ücretsiz ürünler ya da bir süre kullanılacak bir ürün) | “Gekregen van @merk” (“@marka’dan alındı”) ya da benzer açık bir ifade. İçerik üreticisi markanın isteği üzerine paylaşım yapıyorsa aşağıdaki ücretli etiketler de olur. |
| Ücretli ve marka paylaşımı istedi | Markayı etiketleme veya anmayla birlikte “AD”/“ad”, “Reclame”, “Advertentie”, “Advertorial”, “(Betaald) partnerschap”, “(Betaalde) promotie”, “(Betaalde) samenwerking” ya da platformun özelliği (örneğin “betaald partnerschap met”). |
| Davet (seyahat, otel, etkinlik) | “Uitgenodigd door @merk” (“@marka tarafından davet edildi”) ya da benzer açık bir ifade. |
| Komisyon getiren satış ortaklığı bağlantıları ve indirim kodları | Yukarıdaki ücretli etiketler ya da “Ik ontvang commissie voor de verkopen” (“satışlardan komisyon alıyorum”). Tek başına “Affiliate” veya “commissie” yeterli değildir. |
Video içerik üreticileri için Commissariaat voor de Media benzer sözcükler verir: “reclame”, “advertentie”, “betaalde promotie”, “betaalde samenwerking”, “betaald partnerschap” veya “gekregen”; ve “#ad” ifadesinin de uygun olabileceğini söyler. Çocuklara ve gençlere yönelik videolar için “reclame” ifadesinin çoğu zaman “ad” ifadesinden daha açık olduğunu ve izleyicilerin kendi dilindeki bir ifadenin daha açık olduğunu söyler.
Etiket nereye yazılır
RSM, ifadenin ilk bakışta, okunaklı bir yazı tipiyle ve arka plandan ayrışan bir renkle görünür olması gerektiğini söyler. Bu kurallara uyan paylaşımlar her durumda açıktır:
- Gönderiler ve fotoğraflar: etiket, açıklamada ya da fotoğrafın kendisinde, her metin bloğunun ilk sözcüğü veya ilk cümlesidir.
- Videolar: etiket videoda, yazıyla veya sesle, başta, tanıtım sırasında ya da (yazı olarak) baştan sona görünür biçimde yer alır. Ve açıklamanın ilk sözcüğü veya ilk cümlesidir.
- Hikâyeler: her ayrı hikâye etiketlenir.
- Canlı yayınlar: ekranda yazı ya da sesli bir mesaj; uzun bir yayında, sonradan katılanlar da görsün diye düzenli olarak tekrarlanır.
- Birden fazla paylaşım veya platform: her platformdaki her paylaşım etiketlenir.
- Yalnızca biyografide değil. RSM, hesabın biyografisindeki bir ifadenin yeterli olmadığını söyler.
- Hashtag yoksa ayırın. “#” olmadan kullanılan bir kısaltma metnin geri kalanından ayrışmalıdır, örneğin “AD|” veya “AD -”.
Commissariaat voor de Media video içerik üreticilerinden aynısını ister: izleyicilerin okumak için “meer”e dokunmasına gerek kalmayacak şekilde, açıklamanın başında, videoda ve açıklamada bir ifade. ACM, markanın tek başına etiketlenmesinin paylaşımın reklam olduğunu açıkça göstermediğini ekler.
Platform etiketleri
RSM, bazı platformların bir içerik üreticisi bir markayla çalıştığında kendi özelliklerinin (örneğin “betaald partnerschap met”) kullanılmasını şart koştuğunu belirtir ve platform özelliğini ücretli bir paylaşımı etiketlemenin yollarından biri olarak sayar. Commissariaat, içerik üreticilerinin Instagram, TikTok ve YouTube’un sunduğu seçenekleri kullanabileceğini söyler. İkisi de bu özelliğin yukarıdaki yerleşim kurallarının yerini tuttuğunu söylemez; bu yüzden en güvenli brif ikisini birden ister: platform etiketi ve açıklamanın başında bir etiket. Her platformun etiketinin nasıl çalıştığı ücretli iş birliği etiketi rehberimizde.
Commissariaat voor de Media’nın video içerik üreticileri için kuralları
16 Haziran 2025’ten beri Commissariaat aktif denetim için artık takipçi eşiği kullanmıyor. Önceden 500.000 ve üzeri takipçili hesapları kapsıyordu. Şimdi şu video içerik üreticilerini denetliyor:
- YouTube, Instagram ve/veya TikTok’ta hesabı olanlar;
- son 12 ayda bu hesapta en az 24 video paylaşmış olanlar;
- bu videolardan para ya da ürün gibi başka bir menfaat kazananlar;
- Kamer van Koophandel’e (KvK) kayıtlı olanlar.
Commissariaat’ın karar ağacına göre 100.000’den fazla takipçisi olanların ayrıca Commissariaat’a kayıt yaptırması gerekir. Diğer kriterleri karşılayan daha küçük hesaplar kayıt yaptırmaz, ama Medya Kanunu kuralları onlar için de geçerlidir. Videolarında reklam yapan bir içerik üreticisinin Stichting Reclame Code’a da katılması gerekir.
Commissariaat, reklam, sponsorluk ve ürün yerleştirme konusunda, bir içerik üreticisi bir ürünü ücretsiz aldıysa videoyu büyük olasılıkla reklam olarak göreceğini söyler. Kontrol listesi şöyle: videoda bir ürün gösteriliyorsa ve içerik üreticisi onu ücretsiz aldıysa, göstermek için ödeme aldıysa ya da satmayı amaçlıyorsa videoda ve açıklamada bir ifade gerekir.
Kuralları uyguluyor. 2024’te, içerik üreticisinin dikkate almadığı bir uyarının ardından, dört videodaki reklam tanınabilir olmadığı için RK Content Creation’a 6.075 € para cezası verdi. Nisan 2026’da çocuklara ve gençlere yönelik binden fazla video hakkında rapor yayımladı: yaklaşık %20’sinde reklamdan şüphelendi ve bunların yarısından biraz fazlasında ifade ya eksikti ya da yeterince açık değildi. Daha uzun süredir denetlenen içerik üreticileri resmî bir uyarı veya para cezası bekleyebilir.
ACM ve tüketici hukuku
ACM’nin rehberi, bir influencer’ın reklam yaptığının tüketiciler için açık olması gerektiğini, aksi hâlde yanıltıldıklarını ve yanıltıcı uygulamaların yasak olduğunu söyler. Hem influencer’ın hem de influencer’la çalışan şirketin sorumlu olduğunu söyler. Şirketlere tavsiyesi şu: çalıştığınız influencer’ların kurallara uyduğunu kontrol edin, uymadıklarında onları uyarın ve kurallara uymayan influencer’larla çalışmayın.
Hollanda tüketici yaptırım kanununa (Wet handhaving consumentenbescherming, madde 2.15) göre ACM cezası 900.000 euroya ya da daha yüksekse şirket cirosunun bir payına (%1, bazı haksız uygulamalar için %10) kadar çıkabilir. Bunlar genel olarak tüketici hukuku için üst sınırlardır, ACM’nin verdiği influencer cezaları değildir.
Markanın sorumlulukları
RSM’nin 6. maddesi markanın özen yükümlülüğünü belirler. Marka şunları yapmalıdır:
- içerik üreticisini RSM’den haberdar etmek;
- kendi talimatıyla çalışan içerik üreticilerinden yasaya, Nederlandse Reclame Code’a ve RSM’ye uymalarını istemek;
- içerik üreticisi başkalarını da kullanabiliyorsa, onların da aynı kurallara uyması gerektiğini belirtmek;
- içerik üreticisinin bu kurallara uyması için aktif çaba göstermek ve ihlallere karşı harekete geçmek.
Açıklama, sözleşme yoksa markanın, içerik üreticilerini ürünleri hakkında görüş bildirmeye davet ederken onları açıkça koda yönlendirmesi gerektiğini ekler. Kuralları yalnızca sözleşmeye koymak yeterli değildir: marka içerik üreticisini aktif olarak bilgilendirmeli, gerektiğinde düzeltmeli ve ihlal sürerse kararlılıkla harekete geçmelidir. Marka ve içerik üreticisi beyandan ayrı ayrı sorumludur ve Reclame Code Commissie ihlalin hangisine atfedileceğine karar verebilir.
Hediye ürünler için kontrol listesi
- 01
Kuralları koliye koyun
Ürünle giden notta veya e-postada RSM’ye atıf yapın ve tam sözcükleri verin: açıklamanın ilk cümlesi olarak ve videoda “Gekregen van @jouwmerk”.
- 02
Hediyeden fazlası varsa ücretli etiketleri kullanın
İçerik üreticisi ödeme veya komisyon alıyorsa ya da sizin isteğiniz üzerine paylaşım yapıyorsa, başta “#reclame” veya “#advertentie” ve ayrıca platformun etiketini isteyin.
- 03
Videoda da isteyin
TikTok, Reels ve Shorts’ta etiket, yazıyla veya sesle videonun başında ya da tanıtım sırasında ve açıklamanın en başında yer alır.
- 04
Ne paylaştıklarını kontrol edin
Sizi etiketlemeyenler dahil, hediye gönderdiğiniz her içerik üreticisinin ürününüz hakkındaki paylaşımlarını arayın ve etiketin var olduğunu ve ilk sırada geldiğini kontrol edin.
- 05
Takip edin ve kayıt tutun
Etiket eksikse düzeltilmesini isteyin ve ne zaman istediğinizi not edin. Bir içerik üreticisi tekrar tekrar etiket koymuyorsa harekete geçin.
Şimdi bir paylaşımı kontrol edebilirsiniz. Bir bağlantı veya açıklama yapıştırın; Hollanda’nın sözcüklerine göre değerlendirilir:
- Açıkça belirtilmişPlatformun iş birliği etiketi, başta ülkenin reklam sözcüğü (ABD’de “#ad”) veya ülke kabul ediyorsa marka adının yanında bir hediye sözcüğü.
- Zayıf belirtilmişMarka olmadan bir hediye sözcüğü (“#gifted”, “#pr”), ülkenin kabul etmediği bir sözcük (Almanya’da “#ad”) ya da açıklamanın kesildiği yerin altına gömülmüş net bir ifade.
- BelirtilmemişAçıklamada hediye ya da reklam olduğunu söyleyen hiçbir şey yok.
Bu, paylaşımın ülkenin sözcüklerine göre ne gösterdiğini söyler, yasal olarak yeterli olup olmadığını değil: bu, etiketin ne kadar belirgin olduğuna da bağlıdır. Ülkelere göre kuralları görün
Pozto her hediye paylaşımını bu şekilde kontrol eder; içerik üreticilerinin videoda söylediklerini ve gösterdiklerini de. Ücretsiz başla
Pozto nasıl yardımcı olur
Pozto, hediye gönderdiğiniz içerik üreticilerini TikTok, Instagram Reels ve YouTube Shorts’ta izler ve etiketli olsun ya da olmasın ürününüzü gösteren paylaşımları bulur. Her paylaşımda açıklamadaki beyan sözcüklerini okur ve bunların açıklama kesilmeden önce gelip gelmediğini not eder. Okuyabildiği yerlerde YouTube’un ücretli tanıtım işaretini ve Instagram’ın “Paid partnership” etiketini not eder; kontrol ettiği videolarda ise içerik üreticisinin beyanı sesli söyleyip söylemediğini ya da ekranda gösterip göstermediğini not eder.
Ayarlar’da, “Beyan kuralları” bölümünde “Paylaşımları şu ülkenin kurallarına göre değerlendir” seçeneğini Hollanda olarak ayarlayın. Pozto bundan sonra “#ad”, “#reclame”, “#advertentie”, “Advertorial”, “Betaald partnerschap”, “Betaalde promotie” ve “Betaalde samenwerking” ifadelerini ya da “Ad”, “Reclame” veya “Advertentie” ile başlayan bir açıklamayı açık; açıklamada markanızın adı geçiyorsa bir hediye için “Gekregen van” ifadesini de açık sayar. “#sponsored”, “#gifted” veya “cadeau” gibi diğer ifadeler zayıf görünür; ayrıca ödeme de yaptığınız bir içerik üreticisinden gelen “Gekregen van” ya da açıklama kesildikten sonra gelen açık bir sözcük de öyle. Videoda Pozto, içerik üreticisi bu reklam sözcüklerini söylediğinde veya gösterdiğinde onları sayar; yalnızca sesli ya da ekranda bir hediye ifadesi zayıf görünür.
Her paylaşımı açık, zayıf ya da yok olarak değerlendirir. Bir paylaşımın RSM’ye veya Medya Kanunu’na uyup uymadığına karar vermez, ama hangi paylaşımlara bakmanız ve hangi içerik üreticilerinden düzeltme istemeniz gerektiğini gösterir. 10 içerik üreticisine kadar ücretsiz başlayın. Diğer ülkeler için ülkelere göre influencer reklam beyanı kuralları rehberine bakın.
Sorular
Hollanda’da influencer’lar ücretsiz ürünleri belirtmek zorunda mı?
Evet, ürün hakkında paylaşım yapmaları için verildiyse. RSM, ücretsiz ürünlerin “ilgili bir ilişki” doğurduğunu ve hediyeye ilgi gösteren (ondan bahseden, onu gösteren ya da açıklamada anan) bir paylaşımın bunu söylemesi gerektiğini belirtir.
“Gekregen van @merk” yeterli mi, yoksa #reclame mi gerekir?
Hediye için RSM, “Gekregen van @merk” ifadesini açık bir etiket örneği olarak verir. İçerik üreticisi ödeme aldıysa, komisyon alıyorsa ya da markanın isteği üzerine paylaşım yapıyorsa “#reclame” veya “#advertentie” gibi ücretli bir etiket kullanın.
Etiket nereye yazılır?
En başa. RSM, etiketin açıklamanın ilk sözcüğü veya ilk cümlesi olması gerektiğini, videoda ise başta, tanıtım sırasında ya da baştan sona ekranda olması gerektiğini söyler. Yalnızca biyografideki bir ifade yeterli değildir.
Medya Kanunu yalnızca büyük influencer’lar için mi geçerli?
Artık değil. 16 Haziran 2025’ten beri Commissariaat voor de Media, takipçi sayısından bağımsız olarak, YouTube, Instagram ve TikTok’ta 12 ayda 24 veya daha fazla video paylaşan, bunlardan para veya ürün kazanan ve KvK’ye kayıtlı video içerik üreticilerini denetler. Yalnızca 100.000’den fazla takipçisi olanlar kayıt yaptırmak zorundadır.
İçerik üreticisi beyan etmezse marka sorumlu mu?
Evet. RSM, içerik üreticisi markanın talimatıyla çalışmamış olsa bile markanın içerik üreticilerini kod hakkında bilgilendirmesini ve ihlallere karşı harekete geçmesini şart koşar. ACM de influencer’la çalışan şirketin sorumlu olduğunu ve influencer’larının kurallara uyduğunu kontrol etmesi gerektiğini söyler.
Hollanda’da Instagram’ın “Paid partnership” etiketi yeterli mi?
RSM platform özelliğini ücretli bir paylaşımı etiketlemenin yollarından biri olarak sayar ve Commissariaat içerik üreticilerinin bunu kullanabileceğini söyler. Yerleşim kuralları yine de geçerlidir; bu yüzden açıklamanın başında da bir etiket isteyin.
Ekran görüntüsü peşinde koşmayı bırakın.
10 içerik üreticisine kadar ücretsiz başlayın, kart gerekmez.
Ücretsiz başlaYa da Google ile devam edin
